News and reflections

“ Y neb sydd yn eich derbyn chwi, sydd yn fy nerbyn i; a’r neb sydd yn fy nerbyn i, sydd yn derbyn yr hwn a’m danfonodd i.”
Yr Iesu yn St Matthew 10:40-42. 

’The whirligig of time brings in his revenges.’ Shakespeare, yn Twelfth Night, Act 5.

Yn fuan ar ol cychwyn yn St. Melangell, ar ol deffro’n gynnar, penderfynais fynd ati i wneud gwaith bydr o gwmpas y ty, mewn hen ddillad, cyn cychwyn fyng nghyfrifoldebau fel Gwarcheidwad.
Roeddwn yn glanhau lludw pan gwympodd y badell o’r tan goed a beuddu fy jins carpiog gyda’r cynnwys! Roeddwn hefyd yn ymwybodol o smotiau hyddug ar fy ngwyneb ond, ar fin cymeryd cawod, feddyliais dim fwy amdano.
Cyn i mi gael cyfle i olchi fy nwylo hyd yn oed, roedd yna guriad ar y drws.
Disgwyliais weld fy nghymdoges ond, er blinder i mi, yno yn sefyll oedd gweinidog Orthodox Rwsiaidd mewn gwisg priodol, hyd yn oed gyda bwcleiaid ar ei sgidie.

“Bore Da”, medde fo, “rhaid mae’r forwyn ydych chi, ydi’r Warcheidwad adre’ ?”

Roedd fy nghroeso ddim fel y disgwylir!

Yn efengyl heddiw mae’r Iesu yn cynghori Ei ddeuddeg Disgybl ynglyn a be sydd o’u blaenau ac mae’n son am groeso gan y rhai mae wedi eu gyrru atynt.
Mae’r Iesu yn deuthyn’t fod eu croeso yn cynnwys Ef a’r Un a’i yrrodd.

Yr anhawster ynglyn a chael eich croesawu, beth bynnag, yw cyfleuster amserol yr ymweliad, ac un o’r gwersi cynnar a ddysgais oedd i ddisgwyl yr annisgwyl yma.
Cynhwysir hyn gyrhaeddiad hwyr parti o Groegiaid un noson am 9.30 y nos – roedd eu bws mini wedi torri lawr a roeddynt ar eu ffordd i Lundain erbyn bore, ond yn benderfynnol o weld eglwys St. Melangell cyn yrru drwy’r nos a dal i fynny gyda’u rhaglen.
Roeddynt yn oer, llwglyd a blinedig ond yn mynnu cael gweddio wrth y Shrin.

Tra roeddynt yn cynnal y wasanaeth, mi wnes bryd iddynt a mi roedd yn hwyr ar ol hanner nos arnynt yn ymadael, wedi blino erbyn hyn ond yn llawen oherwydd medru gweddio yma.
Gwnaeth eu ymroddiad argraff arnaf a dangos wahaniaeth croesawgar i’r drefn bresennol lle mae eglwysi yn cae neu cael eu anwybyddu oherwydd diffyg cefnogaeth.

Golygwyd y pandemig fod pwyll yn blaenoriaethu dros dangos croeso at ein gilydd a mae rhai yn dal i ddioddef y canlyniadau.
Beth bynnag, darganfuwyd moddion eraill o fod yn groesawys ar lein neu o bellder a mae rhain hefyd yn cael dylanwad.
Mae’r un yn gydbwysol a’r llall a, fel sgrifennodd Shakespeare yn Twelfth Night, “The whirligig of time brings in his revenges.”
Tegan sy’n chwildroi yw whirligig, atgof fod “yr hyn sy’n mynd o gwmpas yn dod o gwmpas” mewn bywyd hefyd.

Mae’r cyfleon i groesawu rhywun, neu beidio, a chael croeso ganddynt yn creu’r cyfle i ni groesawu’r Iesu a’r Un a yrrodd Ef – boed ni’n barod neu beidio!

Gyda fy ngweddion,
Pob Bendith,
Christine.

“26 Am hynny nac ofnwch hwynt: oblegid nid oes dim cuddiedig, a’r nas datguddir; na dirgel, a’r nas gwybyddir. 27 Yr hyn yr ydwyf yn ei ddywedyd wrthych chwi yn y tywyllwch, dywedwch yn y goleuni: a’r hyn a glywch yn y glust, pregethwch ar bennau’r tai.”

Yr Iesu yn efengyl heddiw, Mathew 10: 24-39.

“Darllenais erthygl a ddywedodd fod yna dair air yn yr iaith Saesneg sy’n adnabyddus ar draws y blaned, sef; Coca Cola, Duw, a’r Titanic”.

Stockton Rush, CEO OceanGate, a farwodd ar fwrdd y Titan.

Mae arwyddocad ychwanegol i eiriau’r Iesu yng nghyd destun diflanniad Titan, y llong danfor a oedd yn eiddo i OceanGate, a gollwyd mewn tywyllwch yn ddiweddar, wrth i’r rhai ar ei fwrdd ceisio plymio at weddillion y Titanic, ar lawr y mor  3,800 medr islaw.

Credwyd yn awr fod ffrwydiad drychinebus wedi lladd y pum dyn yn fuan ar ol eu disgyniad ond, am gyfnod, clywid taro gan y rhai oedd yn ceisio eu hachub, gan hybu rhywfaint o obaith.

Toedd hynny ddim yn bod ond be oedd yn drawiadol oedd y cydweithredwch technolegol a morwrol rhwng llyngesau o Canada, America a Ffrainc, mewn archwiliad rhyngwladol a ddarganfodd y gweddillion, a hynny felly yn tystiolaethu fod bob obaith o’u hachub yn ofer.

Bydd y cydweithrediad yn parhau wrth i’r darnau cael eu dwyn o waelod tywyll y mor, a’u ailcynhwyso yn y goleuni wrth i arbennigwyr ceisio penderfynnu be achosodd hyn, ac ymchwiliadau ar gychwyn. Fel ddywedodd teulu Hamish Harding, “ os oes unrhyw gysur i ni allan o’r drychineb yma, mi collasom ef tra roedd yn gwneud yr hyn roedd yn ei garu. Rydym yn gwybod bydde Hamish yn ofnadwy o falch o weld sut mae gwledydd, arbennigwyr, cydweithwyr yn y diwydiant, a chyfeillion wedi ymuno yn y chwilio a rydym yn ddiolchgar o’r galon iddynt am eu ymdrechion.”

Mewn cyferbyniad, sefyllfa wahanol iawn sy’n wynebu y rhai a gollasant eu hanwyliaid ar ol i gwch ordrwm a mudwyr foddi oddiar arfordir gwlad Groeg. Achubwyd rhai ond mae cannoedd dal ar goll a mae’n bosib fydd eu cyrff byth yn dod i’r golwg, yn debyg i’r rhai ar fwrdd Titan. Beth bynag, tra oedd y twristiaid cyfoethog ar fwrdd y Titan yn medru fforddio $250,000 yr un am eu siwrne ‘roedd lawer o’r mudwyr wedi benthyca’n drwm am eu siwrne, gyda un teulu wedi colli saith aelod. Gwynebwyd ddyledion mawr gan deuluoedd y rhai a gollwyd, heb yr incwm rhagweladwy o’r gyrfeuydd newydd a ddisgwyliwyd.

Gyda hwyrfrydigwydd honedig awdurdodau wlad Groeg i’r drychineb oedd yn datblygu a chymlethdod ymatebion rhyngwladol i fudo anghyfreithlon, be fydd yn digwydd i’r rhai a effaithwyd mor ddrwg?

Mae’r Iesu’n awgrymu fod yr hyn a guddwyd yn cael ei ddatguddio a fod yr hyn sy’n digwydd yn y tywyllwch yn cael ei fynegi ar ol i’r goleuni ei arddangos. Wrth i’r archwyliadau barhau, bydd y darnau ar lawr mor yn adrodd yr hanes am be a ddigwyddodd, yng ngolau dydd – ac efallai fydd lawer iawn yn cael ei ddatguddio.

 Roedd y rhai ar fwrdd y Titan yn ogystal a’r rhai ar long y mudwyr yn ymwybodol o’r peryglon, ac, mae’n debyg, yn ystyried eu bon’t yn werth gwynebu. Yn yr achosion yma, roedd y canlyniadau ddim fel y gobeithwyd ond maen’t yn arddangos lawer am yr hyn sy’n cael ei werthfawrogi mewn bywyd – er fod y Titanic wedi cymeryd pum bywyd arall a Coca-Cola o flaen Duw mewn adnabyddiaeth geiriau!

Gyda fy ngweddion,

Pob Bendith,

Christine,

Gwarcheidwad.

“  Ac un a ddywedodd, Gan ddychwelyd y dychwelaf atat ynghylch amser bywoliaeth; ac wele fab i Sara dy wraig. A Sara oedd yn clywed wrth ddrws y babell, yr hwn oedd o’i ôl ef. 11 Abraham hefyd a Sara oedd hen, wedi myned mewn oedran; a pheidiasai fod i Sara yn ôl arfer gwragedd. 12 Am hynny y chwarddodd Sara rhyngddi a hi ei hun,”

Proffwydaeth cywir yn Genesis 18: 1-15, er anghrediniaeth Sara.

“Grace a’i chyfaill, syrthasant gyda’u gilydd, a dim ond rhaid cyfeillgarwch at bawb. Rhaid i chi garu pawb, a hoffwn petai fwy ohono.. Roedd hi’n caru bod yma ac yn caru chi i gyd. Ddyle chi gyd deimlo bendith mawr.”

Sanjoy Kumar, tad un o’r myfyrwyr a lofruddwyd yn Nottingham.

Heddiw yw Sul y Tadau, traddodiad Americanaidd gyda’i darddiad yn nhrychineb cloddio ym 1908, pan gynhaliwyd wasanaeth coffau 362 o ddynion a laddwyd yng Ngorllewin Virginia, yn gadael ar ol gweddwon a dros fil o blant. Felly mae’n addas ei gofnodi heddiw o ystyried gymaint o drychinebau teuluol sy’n digwydd dros y byd yr wythnos yma. Mae dros 500 o bobol, 100 ohonynt yn blant, ar goll o gwch yn llawn mydwyr a suddodd oddiar arfordir wlad Groeg; yn ol y BBC mae’n debyg fod y marwolaethau yn y rhyfel rhwng Iwcrain a Rwssia lawer uwch na amcangyfrifwyd; teulu wedi ei ddarganfod yn farw mewn fflat yn Hounslow; lladdwyd dri person ac anafwyd eraill yn Nottingham – gymaint o blant ac oedolion wedi eu lladd, gymaint o boen a phrofedigaeth i’w ddioddef. Ymhellach ac efallai fydd teuluoedd y rhai a laddwyd mewn rhyfel neu oddiar arfordir wlad Groeg byth yn gwybod lle mae eu annwylion, nac yn medru talu i ddod a nhw adref i’w claddu – ffawd ofnadwy iddynt i gyd gorfod goroesi tra fod peryglon ofnadwy yn cael eu gwynebu mewn gobaith o fywyd gwell.

Er, ochor yn ochor a hyn mae geiriau o obaith a lefarwyd gan rieni a phlant  rhai a laddwyd yn Nottingham.

Soniodd mab Ian Coates, rheolwr poblogaidd yn yr ysgol, am y pethau syml y mwynhaodd; ei wyrion, pysgota a chefnogi tim peldroed Nottingham Forest.

Roedd Ian yn nesau at ymddeol ac roedd y ddau myfyriwr yn cwblhau eu blwyddyn gyntaf o astudio.

 Gymaint o golled, gymaint o gyfle am ddicter a chwerwder – er hynny, crefodd fam Grace ar ei gwrandawyr, “Daliwch dim casineb sy’n gysylltiedig a lliw, rhyw, na chrefydd”, tra roedd ei thad yn son am Grace fel Bendith.

Am ddewrder yn wyneb trychineb, dewis pwrpasol i garu, a thorri’r cylch a fydde, o bosib, wedi arwain at fwy o drais.

Rydym ninne, gyda dewisiadau, lle mae gymaint heb ddewis, yn ffodus drwy gael opsiynnau, er fod rhain yn anodd, weithiau, eu cymeryd.

Adlewyrchid hyn hefyd ym mywyd yr Iesu, wrth anogi Ei ddilynwyr i weddio i “ein” tad, nid “fy nhad” a’u anog i garu eu gilydd, nes iddo Ef hefyd gael Ei lofruddio. Roedd Ei farwolaeth, wedi anafu gan hoelion a gwaywffon y milwyr, ym mherthnasol a’r geiriau “Fy nhad, maddau iddynt canys na wyddant yr hyn y maen’t yn ei wneud”.(Luc 23:34).

Arweiniodd y cariad arberthol hynny, yn y pen draw, at yr atgyfodiad a’r gobaith nad fod marwolaeth yn cael y gair olaf.

 Gadewid i hyn fodoli ym mhob man lle tristha mammau a thadau, meibion a merched, gyda’r dewis i ddangos cystal gras a dewrder a ddangosid yn Nottingham yr wythnos yma. A gadewid i ddybiwyr fel Abraham a Sarah, a, wrth reswm, chwarddodd ar y syniad fod bosib iddi eni plentyn yn ei henoed, fod mor hy a chredu fod bendithion a hiraeth calon yn medru cael eu cyflawni, boed hyn mewn llawennydd neu mewn tristwch ynte ar gychwyn neu ar ddiwedd antur bywyd.

Gyda fy ngweddion,

Pob Bendith,

Christine,

Gwarcheidwad.

“Dyn da, yn llawn o’r Ysbryd Glan ac o Ffydd.” 

Disgrifiad o Barnabas yn Actau 11:24 

“Nid cariad sy’n achyb rhywun sy’n parhau i wneud dewisiadau drwg. Enwir hyn yn ‘galluogi ‘. Peidiwch galluogi a gwrthodwch fod yn rwyd amddiffyn, iddynt gael tyfu fynny.” 

Reach Out Recovery.  

Am gyfnod ar ol pandemig Covid, ofnus oedd bobol ynglyn a cysylltiad agos a chyfarfodydd lle’r oeddynt yn teimlo bon’t dal o dan fygythiad.  

Yn Llythyr heddiw mae’n amlwg fod y Cristnogion cynnar yn dal i ofni Saul o Tarsus, yr hwn a oedd wedi eu herlid hwynt, er iddo brofi gweledigaeth ar y ffordd i Damascus.  

Yn Actau 9:26, maen’t yn amheus ei fod wedi wirioneddol newid ei feddwl a bod yn ddilynwr. Dealltwn eu ofn a Barnabas sy’n eu darbwyllo fod Saul wedi derbyn y ffydd ymddangosol newydd. Barnabas sy’n paratoi y ffordd i dderbyniad Saul a’i weinidogaeth wedyn, pryd mae’n chwilio am Saul (Actau 11:25) a dod a fo i Antioch lle galwyd y disgyblion yn Gristion am y tro cyntaf. 

Cafodd ei adnabod fel y galluogwr neu’r un sy’n magu hyder, sef ystyr ei enw, Barnabas. 

Beth bynnag, er i’r ddau gychwyn ar siwrne fel cenhadwyr, gyda cefnder Barnabas, John Mark, i’w helpu, maen’t wedyn yn cael ffrau amdano. Mae’r ffrau yn egar – mae’n debyg fod Paul yn amau fod John Mark yn mynd i ymadael a nhw yn Pamphylia ac efallai fod Barnabas yn teimlo dyletswydd i gefnogi aelod o’i deulu.  

Mae’n golygu eu bon’t yn gwahanu,  gyda Saul, Paul erbyn hyn, yn mynd a Silas i Syria a Barnabas yn mynd gyda Mark i Cyprus. Efallai fo’n gysur i ni wybod fod yna ffraeo rhwng Cristnogion adeg hynny fel y mae heddiw, ond be sy’n amlwg yw fod ‘r’un ohonynt yn gadael i’r anghydfod amharu ar eu cenhadaeth. Mae Paul a Barnabas yn galluogi i’r efengylu barhau ac mae’u gwahaniad yn sicrhau, oherwydd y modd a ddelwyd a’r sefyllfa, fod yr Efengyl yn lledaenu mewn ddau gyfeiriad. Hei lwc i hyn ddigwydd yn amlach! 

Heddiw, mae’r gair “galluogi” yn medru cael ystyr wahanol tra’n cael ei ddefnyddio yng nghyd-destun chwannaeth. Fel yr awgrymer yn Reach Out Recovery mae’n bosib esgusodi rhywyn chwannog, yn y gred anghywir fod hyn yn ei gefnogi, lle mae’n medru gohirio wynebu realiti a gwellhad. 

Efallai fod hyn wedi digwydd yn ein amgylchiadau ninne hefyd neu fod ffrau wedi creu rhanniad ac, os hynnu, calonogwch. Cymeradwuwyd Paul a Silas gan yr eglwys yn Antioch gyda dim cymeradwuaeth i Barnabas a Mark ond efallai fod penderfyniad Barnabas wedi galluogi ail gyfle i’w gefnder gan fod Paul yn sgrifennu nes ymlaen “dowch a Mark gyda chi oherwydd mae’n ddefnyddiol yn fy weinidogaeth” (2 Tim. 4:11). 

Fel cafodd Mark ail gyfle efallai ein bod ni, neu rhywun rydym yn ei adnabod, yn haeddu un hefyd. Pe ystyrwyd hyn, a fydde’n “galluogi” fel yn engraifft Barnabas y galluogwr, neu yng nghyd-destun Reach Out Recovery?   

A dan olwg digwyddiadau gwleidyddol ar hyn o bryd, a fydde’r canlyniad yn addas i Boris Johnson, Donald Trump a’r holl wleidyddion eraill ynghlwm, neu beidio?! 

Gyda fyng ngweddion, pob bendith, 

Christine, Gwarcheidwad.